notariusz Warszawa » Regulacje prawne

Własność

kszynka — Mon, 12 Apr 2010 16:39:32 +0000

Własność – to najszersze, podstawowe prawo rzeczowe, pozwalające właścicielowi korzystać z rzeczy i rozporządzać nią z wyłączeniem innych osób (w jego ramach właściciel korzysta z maksimum uprawnień względem rzeczy). Oznaką korzystania z rzeczy są uprawnienia do posiadania, używania, pobierania pożytków i innych dochodów z rzeczy (pożytki rzeczy – naturalne, np. płody, jabłka z sadu i cywilne, np. czynsz z tytułu dzierżawy lub najmu, odsetki od pożyczki albo leasingu itp.) oraz dysponowania faktycznego rzeczą (przetwarzanie rzeczy, zużycie, a nawet zniszczenie). Z kolei przez rozporządzanie rozumie się uprawnienia do wyzbycia się własności (np. przeniesienie, zrzeczenie, czy rozrządzenie na wypadek śmierci) i do obciążenia rzeczy poprzez ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego, np. zastaw, hipoteka lub poprzez dokonanie czynności – zobowiązań dotyczących rzeczy o skutkach obligacyjnych tj. oddanie w dzierżawę, najem, pożyczkę, leasing. Uprawnienia te nie stanowią granic prawa własności, które zakreśla obowiązujące ustawodawstwo. Właściciel nie może ani korzystać z rzeczy, ani też nią rozporządzać w sposób sprzeczny z przepisami ustaw i z zasadami współżycia społecznego. Właścicielem może być każda osoba (fizyczna lub prawna), z pewnymi wyjątkami, np. właścicielem nieruchomości nie może być to cudzoziemiec bez stosownego zezwolenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Współwłasność polega na tym, że własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom. Ochrona własności oparta jest na systemie roszczeń (windykacyjne lub negatoryjne), jakie przysługują właścicielowi w razie naruszenia jego prawa. Własność jest funkcją rozwoju stosunków społecznych, politycznych i ekonomicznych. Na temat początków własności rzymskiej istnieje wiele hipotez. Powszechnie przyjmuje się, iż wcześniej wykształciło się prawo jednostki na rzeczach ruchomych, a dopiero później na nieruchomościach.

Sposoby nabycia własności

Pierwotne sposoby nabycia własności:

zawłaszczenie (własność rzeczy ruchomej niczyjej nabywa się przez jej objęcie w posiadanie samoistne – art. 181 kc.)
zasiedzenie (nabycie własności wskutek upływu czasu);
przemilczenie (nabycie wskutek braku zgłoszenia się właściciela);
odłączenie pożytków naturalnych od rzeczy przez uprawnionego do ich pobierania
przetworzenie, pomieszanie, połączenie rzeczy ruchomych
nacjonalizacja
w drodze egzekucji sądowej

Pochodne sposoby nabycia własności:

przez dziedziczenie;
w drodze nadania przez władzę;
przez umowę przenoszącą własność.

Prawo rzeczowe

kszynka — Mon, 12 Apr 2010 16:38:30 +0000

Prawo rzeczowe – dział prawa cywilnego regulujący powstanie, treść, zmianę i ustanie prawa własności i innych praw do rzeczy (w wyjątkowych sytuacjach także nie do rzeczy – np. użytkowanie prawa). Prawo rzeczowe jest prawem bezwzględnym, czyli skutecznym erga omnes – „wobec wszystkich”. Charakterystyczne jest również zamknięcie przez ustawodawcę katalogu tych praw – tzw. zasada numerus clausus praw rzeczowych.

W Polsce kwestie związane z prawem rzeczowym reguluje księga druga kodeksu cywilnego – Własność i inne prawa rzeczowe a także wiele ustaw szczególnych – np. ustawa o księgach wieczystych i hipotece, ustawa o własności lokali, ustawa o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów i inne.

Cechy praw rzeczowych

Mają charakter praw bezwzględnych.
Skutkują względem wszystkich (erga omnes).
Z praw rzeczowych wynika dla każdego obowiązek powstrzymania się od czynienia czegokolwiek, co mogłoby godzić w ich treść.
Większość współczesnych prawodawstw przyjęło zasadę zamkniętej listy (numerus clausus) praw rzeczowych: zainteresowani mogą ustanowić jedynie takie prawo rzeczowe i tylko w takim kształcie, w jakim dopuszcza je dany system prawny.
Prawa rzeczowe „idą za rzeczą” (są związane z rzeczą) – mogą być realizowane bez względu na to, w czyim ręku rzecz się znajduje.
Zasadniczo nie polegają na obowiązku czynnych świadczeń (facere) – wyjątek: ciężary realne, przy których właściciel zobowiązany był do pozytywnych działań.
Uprawniony ma bezpośrednie władztwo nad rzeczą (wyjątkiem zastaw bez dzierżenia).
Jawność i trwałość praw rzeczowych.

Prawo spadkowe

kszynka — Sat, 27 Mar 2010 17:03:09 +0000

Prawo spadkowe – gałąź prawa cywilnego regulująca przejście praw i obowiązków majątkowych po śmierci ich właściciela. Także stosunki cywilno-prawne istniejące w chwili śmierci z reguły przechodzą na inny podmiot, a nie wygasają. Ze względu na przedmiot regulacji przepisy prawa spadkowego mają charakter bezwzględnie obowiązujący (ius cogens).

W Polsce kwestie związane z prawem spadkowym reguluje księga czwarta kodeksu cywilnego – spadki.

Podstawowe pojęcia związane z prawem spadkowym to:

Regulacja prawna w Polsce

kszynka — Mon, 19 Oct 2009 03:25:54 +0000

Działalność notariuszy reguluje ustawa z dnia 14 lutego 1991 roku Prawo o notariacie. Ustrój notariatu w Polsce jest podobny do ustroju notariatu w innych krajach prawa łacińskiego, czyli wywodzących swoje prawo cywilne z prawa rzymskiego. Nie należy mylić notariuszy Europy kontynentalnej (ang. „notary of civil law”) z notary public funkcjonującymi w krajach anglosaskich (głównie USA, Wielka Brytania i Irlandia).